Jorge Luis Borges Revisited
De verbeelding van de - blinde - Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges heeft me al jaren gefascineerd. Ik werk, met onderbrekingen, aan een serie schilderijen die gebaseerd op zijn fantastische verhalenuit 1998 tot 2006, reageer naar de kunstenaar (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
-
Historia de la noche
2005'Historia de la noche' (geschiedenis van de nacht) is de titel van een beroemd gedicht van Jorge Luis Borges. Voor de schrijver werd de nacht een echte nachtmerrie, omdat hij steeds minder ging zien en tenslotte blind werd. Maar hij bleef schrijven. Gelukkig.
-
La Luna
2006La Luna, heet het gedicht dat Jorge Luis Borges schreef voor zijn - onbereikbare - geliefde Maria Kodama. Het bleef allemaal platonisch. DE MAAN Er is zoveel eenzaamheid in dat goud. De maan van de nachten is niet de maan die de eerste Adam zag. De lange eeuwen van het menselijk waken hebben haar beladen met onheuglijke tranen. Kijk maar. Ze is je spiegel
-
Een van de bekendste fantastische - zeg maar gerust: surrealistische - verhalen van Borges heet 'De Aleph'. De Aleph staat symbool voor het alles omvattende, het heelal van zelfs voor de oerknal. Quasi nonchalant vervlecht Borges in zijn verhalen op uiterst ingenieuze wijze en in een glasheldere stijl realiteit en droom en presenteert hij fundamentele problemen als een spel, waarbij hij de lezer vaak misleidt en op het verkeerde been zet. Fantasie en werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar. Bewust schept hij een nieuw perspectief op de werkelijkheid, onder meer door een vermenging van bronnen waarop hij zich beroept: sommige daarvan zijn makkelijk te achterhalen, andere zijn volkomen apocrief of zo moeilijk op te sporen dat de lezer voortdurend twijfelt aan de authenticiteit.
-
De onbereikbare geliefde Beatriz Viterbo (speudoniem) heeft het met een ander aangelegd. Borges is er kapot van. Hij kan er alleen nog maar over schrijven. Hij ziet het als haar, door hem geschreven, testament. Ook al omdat hij daarna te horen krijgt dat Beatriz overleden is. Zoals in veel van de korte verhalen Borges, is de hoofdpersoon is een gefictionaliseerde versie van de auteur. Aan het begin van het verhaal, hij is in de rouw vanwege de recente dood van een vrouw die hij liefhad - Beatriz Virterbo - en is vastberaden naar het huis van haar familie te gaan om daar zijn condoleances aan te bieden. Na verloop van tijd komt hij te weten dat haar neef, Carlos Argentino Daneri, een middelmatige dichter met een sterk overdreven beeld van zijn eigen talent, ervoor heeft gezorgd dat zijn levenslange zoektocht naar het schrijven van een episch gedicht op elke plek van onze de planeet mogelijk is.
-
"Tlön, Uqbar, Orbis Tertius" is een verhaal van de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges. Het verhaal werd voor het eerst gepubliceerd in het Argentijnse dagblad Sur in mei 1940. In 1944 werd het opgenomen in Borges’ verhalenbundel Fantastische verhalen (Ficciones). De klassieke cultuur van Tlön bevat verder ook maar één tak van wetenschap: de psychologie. De mensen van Tlön zien het universum als een reeks mentale processen, die zich niet ontwikkelen in de ruimte maar successievelijk in de tijd. De waarneming van een rookwolk aan de horizon en daarna van het veld dat in brand staat en daarna van de halfgedoofde sigaar die de brand heeft veroorzaakt wordt gezien als een voorbeeld van ideeënassociatie. Verder worden een complexe theorie uiteengezet over het materialisme van Tlön, gedachten over gelijkheid en identiteit en werkelijkheidsvorming door de taal. Centraal staat het idee van de vermenigvuldiging. en het daarmee samenhangende begrip Hrönir: “Twee personen zoeken een potlood: de eerste vindt het en zegt niets; de tweede vindt een niet minder werkelijk potlood, maar meer aansluitend bij zijn verwachtingen."
-
"Tlön, Uqbar, Orbis Tertius" is een verhaal van de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges. Het verhaal werd voor het eerst gepubliceerd in het Argentijnse dagblad Sur in mei 1940. In 1944 werd het opgenomen in Borges’ verhalenbundel Fantastische verhalen (Ficciones). De klassieke cultuur van Tlön bevat verder ook maar één tak van wetenschap: de psychologie. De mensen van Tlön zien het universum als een reeks mentale processen, die zich niet ontwikkelen in de ruimte maar successievelijk in de tijd. De waarneming van een rookwolk aan de horizon en daarna van het veld dat in brand staat en daarna van de halfgedoofde sigaar die de brand heeft veroorzaakt wordt gezien als een voorbeeld van ideeënassociatie. Verder worden een complexe theorie uiteengezet over het materialisme van Tlön, gedachten over gelijkheid en identiteit en werkelijkheidsvorming door de taal. Centraal staat het idee van de vermenigvuldiging. en het daarmee samenhangende begrip Hrönir: “Twee personen zoeken een potlood: de eerste vindt het en zegt niets; de tweede vindt een niet minder werkelijk potlood, maar meer aansluitend bij zijn verwachtingen."
-
Brief voor Emma Zunz
1998Het schilderij is gebaseerd op en kort verhaal uit de verhalenbundel “De Aleph en andere verhalen” van de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges (1899-1986); het verhaal is getiteld “Brief voor Emma Zunz”. Emma is een bescheiden, 19-jarig fabrieksmeisje die het bericht krijgt dat haar vader - in de gevangenis vanwege vermeende fraude - is overleden. Ze is al een buitenbeentje onder de fabrieksmeisjes, maar de brief sluit haar nog meer af. Ze legt ook een causaal verband tussen de dood van haar vader en de reden van zijn dood. Ze weet zeker dat de werkelijke fraudeur de fabrieksdirecteur zelf is. Om zich te wreken schiet ze de directeur met haar revolver dood. Daarna belt ze de politie met de mededeling dat ze hem heeft doodgeschoten, nadat hij haar heeft aangerand.